تأثیر عصاره هیدروالکلی بادرنجبویه بر رفتار اضطرابی و فاکتورهای استرس اکسیداتیو در هیپوکمپ موش‌های سالخورده

چکیده

زمینه. شیوع اختلالات خُلقی در میان سالمندان و اعتقاد بیماران به استفاده از گیاهان دارویی و طب مکمل نیاز به مطالعات در این زمینه را بیش از پیش برجسته می­ نماید. در این مطالعه، به بررسی اثر عصاره هیدروالکلی بادرنجبویه بر رفتار اضطرابی و فاکتورهای استرس اکسیداتیو در هیپوکمپ موش‌های سالخورده پرداخته شده است.

روش‌کار. در مطالعه حاضر از 45 سر موش آزمایشگاهی کوچک جنس نر از نژاد آلبینو در محدوده سنی 2 ماه برای گروه جوان و 24 ماه برای گروه سالخورده استفاده گردید. برای گروه مداخله به موش ­های سالخورده عصاره خوراکی بادرنجبویه به مقدار ۱۵۰ میلی­گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز و برای گروه کنترل سالخورده و جوان، نرمال سالین به مدت ۱۴ روز به صورت خوراکی تجویز گردید. در پایان آزمون‌های رفتاری شامل آزمون میدان باز و ماز بعلاوه‌ای مرتفع ­شده به­ عمل آمد. همچنین، سطح سرمی کورتیکوسترون، ظرفیت آنتی­اکسیدان تام و مقادیر مالون دی­آلدئید، سوپراکسید دسموتاز، گلوتاتیون پِراکسیداز هیپوکمپ مورد سنجش قرار گرفتند.

یافته‌ها. رفتار اضطرابی در گروه کنترل سالخورده نسبت به کنترل جوان به میزان معنی­ داری افزایش داشت (P<0.001)، این تغییر همراه با افزایش سرمی کورتیکوسترون و افزایش مقادیر مالون دی­آلدئید و کاهش فعالیت آنتی­اکسیدان­ ها در هیپوکمپ بود (P<0.01). تجویز عصاره، رفتار اضطرابی (P<0.01) و سطح سرمی کورتیکوسترون (P<0.05) را در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل سالخورده به ­طور معنی­ دار اصلاح کرد. به­علاوه، تجویز عصاره منجر به کاهش سطح مالون دی­آلدئید (P<0.01) و بهبود فعالیت آنزیم ­های آنتی­اکسیدانی شد (P<0.05).

نتیجه‌گیری. در مجموع، به نظر می‌رسد اثرات ضداضطرابی بادرنجبویه در موش‌های سالخورده، حداقل تا حدودی از طریق کاهش فعالیت محور استرس، کاهش استرس اکسیداتیو و بهبود وضعیت آنتی‌اکسیدانی هیپوکمپ اعمال می‌شود.

پیامدهای عملی. استفاده از عصاره بادرنجبویه ممکن است با بهبود وضعیت آنتی‌اکسیدانی هیپوکمپ اثرات ضد اضطرابی در سالمندان داشته باشد.