چکیده
زمینه. تاکنون ابزار جامعی برای طبقهبندی عملکردی کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم (ASD) طراحی نشده است. نبود چنین ابزارهایی باعث پیچیدگی در تصمیمگیریهای درمانی میشود، زیرا هر دسته از علایم نیازمند رویکرد درمانی متفاوت است. دستهبندی مناسب علایم میتواند امکان ارایه درمان شخصیسازی شده را فراهم کند. این مطالعه با هدف طراحی یک ابزار جامع برای ارزیابی عملکردی کودکان مبتلا به ASD انجام شد.
روش کار. مطالعه مقطعی حاضر، در دانشگاه علوم پزشکی تبریز در چهار مرحله انجام شد. ابتدا پایگاههای علمی برای شناسایی ابزارهای موجود جستجو شدند. سپس ابزار مناسب انتخاب، به فارسی ترجمه و گویههای آن بر اساس اهداف مطالعه بازنگری شدند. در مرحله بعد، با تشکیل پنل خبرگان روایی محتوایی ابزار با استفاده از شاخص نسبت روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) ارزیابی شد. در نهایت، قابلیت اجرایی و پایایی ابزار با استفاده از ضریب کاپا و آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار گرفت. برای ارزیابی پایایی آزمون-بازآزمون، ابزار توسط ۲۰ ارزیاب با فاصله دو هفته تکمیل و ضریب همبستگی پیرسون محاسبه شد.
یافتهها. تحلیل CVR منجر به باقیماندن ۵۰ گویه با مقادیر بالاتر از 0/62 شد و تمامی آنها در CVI نمره بالاتر از 0/8 کسب کردند. ضریب توافق میان ارزیابان بالاتر از 0/79 و آلفای کرونباخ 0/95 به دست آمد. پایایی آزمون-بازآزمون نیز معنادار به دست آمد (0/05>P)
نتیجهگیری. ابزار ۵۰ گویهای طراحی شده دارای روایی، پایایی و قابلیت اجرایی بالا برای ارزیابی عملکردی کودکان ۲ تا ۵ ساله مبتلا به ASD است.
پیامدهای عملی. این پرسشنامه برای ارزیابی چندبعدی عملکردی کودکان مبتلا به ASD در محیطهای بالینی کاربردی است.